Toon je archief en/of collectie(s) online

In deze tool gaan we dieper in op de verschillende manieren om je archief en/of collectie(s) online vindbaar te maken. Je kan opteren voor je eigen website of een gespecialiseerde erfgoeddatabank. In beide gevallen zal je ook moeten kiezen voor het vindbaar maken van je archief en/of collectie(s) als geheel of van een aantal (top)stukken uit je archief en/of collectie(s).

Let op: rechten op documenten moeten geklaard zijn voordat je ze online kan zetten.

Tip: Wil je je archief of collectie wel vindbaar én raadpleegbaar maken, maar het gebruik enkel gecontroleerd toestaan? Maak dan een overeenkomst ( Modelovereenkomst_GebruikArchiefCollectie.docx) op met de gebruiker.


Toon je archief en/of collectie(s) op je website

Door een archiefluik op je website te plaatsen, met bv. foto’s, filmpjes, persartikels, teksten, tourdata, etc., kan je je werking en projecten vindbaar maken voor anderen. Een aantal voorbeelden zijn:

In deze tool gaan we dieper in op de verschillende manieren om je archief en/of collectie(s) online vindbaar te maken. Je kan opteren voor je eigen website of een gespecialiseerde erfgoeddatabank. In beide gevallen zal je ook moeten kiezen voor het vindbaar maken van je archief en/of collectie(s) als geheel of van een aantal (top)stukken uit je archief en/of collectie(s).
Webpagina archief Kunstenfestivaldesarts


Of je plaatst een volledige gearchiveerde website online. In het bijzonder voor jaarlijks terugkerende festivals kan dit een interessante formule zijn. Een mooi voorbeeld hiervan is Artefact.

Je kan er ook voor opteren de archief- en collectiestukken samen te brengen in een virtuele tentoonstelling. Enkele voorbeelden van tools en realisaties zijn:

Sway is een onderdeel van het Microsoft Office 365 pakket en is een heel eenvoudige manier om volledig zelf een online expo op te zetten of een digitaal verhaal te brengen. CEMPER maakte er gebruik van om haar collectie theaterpoppen voor te stellen.

MOVIO is een gratis, open source platform dat werd ontwikkeld binnen het Europese project AthenaPlus. MOVIO kan gebruikt worden als een eenvoudige toolkit om digitale tentoonstellingen en verhalen te creëren. Het werd in eerste instantie ontwikkeld voor gebruik in musea en andere cultureel-erfgoedinstellingen, maar kan ook gebruikt worden door anderen. Theater aan Zee was de eerste kunstenorganisatie in Vlaanderen die aan de slag ging met de tool voor de tentoonstelling ERTAZEENS | 20 JAAR TAZ. In het praktijkvoorbeeld Terugblikken op 20 jaar Theater Aan Zee met een online tentoonstelling lees je hoe de tentoonstelling tot stand kwam.

Google Cultural Institute gaat partnerschappen aan met musea en culturele instellingen om erfgoed online te tonen. Het Huis van Alijn was het eerste Belgische museum dat van deze dienst gebruik maakte in 2013 en met stukken uit zijn collectie een digitale tentoonstelling maakte over de geschiedenis van circus in België: Straffe toeren! Een duik in het Belgisch circusverleden.

Registreer je archief en/of collectie(s) in een gespecialiseerde erfgoeddatabank

Vlaanderen telt heel wat gespecialiseerde erfgoedplatformen die archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties vindbaar maken. Ze focussen elk op een eigen geografisch of thematisch afgebakend domein.

Vlaamse erfgoeddatabanken

Archiefbank Vlaanderen en ODIS zijn twee databanken die archieven van personen en organisaties uit heel Vlaanderen en Brussel samenbrengen. In deze databanken worden archieven en collecties op het hoogste niveau geregistreerd. Dat betekent dat ze per archief of collectie informatie geven over minimaal de titel, archiefvormer, omvang en datering van het archief of de collectie. De inhoud ervan wordt in grote lijnen beschreven, maar niet op stukniveau ontsloten.

In deze categorie zijn er ook databanken die archieven en collecties samenbrengen volgens type drager. Zo is er www.hetarchief.be waar beeld en geluid uit de Vlaamse cultuur-, media- en overheidssector verzameld worden.

Archiefbank Vlaanderen is de centrale databank voor Vlaamse privaatrechtelijke archieven. Lees in de tool Registreren in Archiefbank Vlaanderen hoe je je archief aanmeldt bij Archiefbank Vlaanderen.

ODIS is een samenwerkingsverband van Vlaamse erfgoedinstellingen (ADVN, Amsab-ISG, KADOC - KU Leuven, Liberaal archief) om het erfgoed van het Vlaamse middenveld te ontsluiten. Het is een instrument dat goed geïntegreerd is in de cultureel-erfgoedgemeenschap. Archiefbestanden die in ODIS ingevoerd worden, verschijnen bijvoorbeeld automatisch in Archiefbank Vlaanderen. Het is niet mogelijk om zelf je archief en/of collectie in te voeren. Raadpleeg hiervoor ODIS of een erfgoedorganisatie die rond jouw type erfgoed werkt.

hetarchief.be. Vlaanderen heeft een rijkdom aan beeld en geluid, bewaard bij verschillende organisaties: van cultureelerfgoed- en podiumkunsteninstellingen tot overheid en omroepen. meemoo, het vroegere VIAA, digitaliseert dit analoge audiovisuele materiaal waar nodig en bewaart het samen met bestaande digitale collecties duurzaam in zijn eigen archiefsysteem. Vaak is het materiaal zelf auteursrechtelijk beschermd en kan het dus niet zomaar online getoond worden. Op het hetarchief.be kan je dus niet het beeld en geluid zelf raadplegen, maar wel beschrijvingen, titels en trefwoorden van de items die door meemoo gedigitaliseerd werden. Eens je gevonden hebt wat je zocht, kan je zelf contact opnemen met de instellingen die de archieven en collecties die je interesseren beheren om alsnog de stukken te raadplegen. Het is niet mogelijk om zelf je archief en/of collectie in te voeren. Raadpleeg hiervoor meemoo of een erfgoedorganisatie die rond jouw type erfgoed werkt.

Erfgoeddatabanken per kunstdiscipline

Er bestaan een aantal thematische databanken voor de registratie en ontsluiting van kunstenarchieven en -collecties.

In de databank architectuurarchieven ontsluit het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) zoveel mogelijk informatie over de gebouwde omgeving in Vlaanderen en Brussel. In deze databank kun je archieven terugvinden die door verschillende bewaarinstellingen worden beheerd, naast informatie over architecten, vormgevers, stedenbouwkundigen, bouwbedrijven en andere actoren met betrekking tot de gebouwde omgeving van Vlaanderen en Brussel. Contacteer VAi indien je dit type erfgoed bezit en het graag ontsloten wil zien op dit platform.

Muziekbank Vlaanderen was het online platform van Resonant dat muzikaal erfgoed in Vlaanderen in kaart bracht, met beschrijvingen van archieven, collecties, stukken en topstukken. Sinds 2018 is de databank niet meer in gebruik, maar de gegevens zijn nog consulteerbaar bij CEMPER, de fusieorganisatie van Resonant en Het Firmament. Contacteer CEMPER als je gegevens wil raadplegen of als je een archief of collectie muzikaal erfgoed bezit.

In de literaire databank Agrippa vind je beschrijvingen van archieven van schrijvers, theaterauteurs, uitgeverijen en andere literaire actoren die in het Letterenhuis bewaard worden. Contacteer het Letterenhuis indien je dit type erfgoed bezit en het graag ontsloten wil zien op dit platform.

Artinflanders.be brengt meer dan 30.000 beelden van 60 Vlaamse kunstmusea en erfgoedinstellingen samen op één website.

Regionale erfgoed- en beeldbanken

Verschillende steden, gemeenten en provincies hebben een erfgoed- of beeldbank om het lokale en regionale erfgoed te tonen. Contacteer de beheerder van de erfgoed- en beeldbanken die hieronder vermeld staan als je wil meewerken.

Erfgoedplus.be is de website voor cultureel erfgoed in Limburg en Vlaams-Brabant. Ingevoerde erfgoedobjecten worden visueel in kaart gebracht en zijn onderling doorzoekbaar via de achterliggende databank. Erfgoedplus heeft ook een invoermodule: het Erfgoedregister. Organisaties die zelf geen digitale inventaris hebben, kunnen hun objecten beschrijven en invoeren in de databank. Ergoedplus.be staat open voor iedereen met een erfgoedcollectie. Contacteer Ergoedplus.be als je wil deelnemen.

Erfgoedinzicht.be heeft als doel om het cultureel erfgoed uit West- en Oost-Vlaanderen virtueel toegankelijk te maken. Op deze manier willen beide provincies het erfgoed in kaart brengen en de zorg voor cultureel erfgoed stimuleren. De databank van Erfgoedinzicht bestaat uit een invoermodule waarin het erfgoed op gestandaardiseerde manier beschreven en beheerd kan worden.

Erfgoedinzicht staat momenteel enkel open voor aangesloten instellingen. Onder meer S.M.A.K. en MDD - Museum D'Hondt-Dhaenens zijn partnerinstellingen.

Overzicht regionale erfgoed- en beeldbanken

Naast de databanken voor de provincies Vlaams-Brabant, Limburg en West- en Oost-Vlaanderen zijn er ook online platformen die erfgoed van een stad, gemeente of regio verzamelen. Erfgoed- en beeldbanken schieten als paddenstoelen uit de grond. Dat maakt dat onderstaande lijst mogelijk niet volledig is. Staat jouw regio, stad of gemeente dus niet in deze lijst, neem dan contact op met de erfgoedcel uit jouw regio. Op de website Erfgoedcellen.be vind je de 22 cultureelerfgoedcellen in Vlaanderen en Brussel terug.

Auteurs: Nastasia Vanderperren ( meemoo) en Eline De Lepeleire (Letterenhuis)

TRACKS is een samenwerking tussen deze partners: